
Kahve telvesi ve çay posası
Kullanılmış kahve telvesi ve dökme çay yaprakları, mutfak ve kafe atığı olarak bedavaya bulunur; komposta ya da ince katmanlar halinde toprağa azot ve organik madde katar.
Koşullar
Kullanılmış kahve telvesi ince dokuludur ve çok su tutar. Kalın serildiğinde sıkışıp havayı ve suyu geçirmeyen bir kabuk oluşturur. Yaklaşık yüzde 2 azot içerir ve asitlik bakımından nötre yakındır (kullanılmış telve güçlü asitli değildir), bu yüzden toprağı asitleştirmez. Taze telve ise kafein ve yüksek dozlarda fide büyümesini yavaşlatabilen başka bileşikler içerir.
Gerekenler
- Kullanılmış kahve telvesi ve dökme çay yaprakları, mutfaktan ya da kafeden
- Toplamak için kapaklı kova ya da kutu
- Kuru kahverengi malzeme: yaprak, saman ya da parçalanmış karton (telvenin hacminin 2-3 katı)
- Bahçe çatalı
- Malç (saman ya da ağaç kabuğu)
- İsteğe bağlı çay için: kova, 10 litre su, 1 su bardağı telve, süzgeç
Nasıl yapılır
- Kullanılmış telve ve dökme çay yapraklarını kapaklı bir kovada toplayın. Çok ıslaklarsa bir iki gün yayıp kurutun; bu, küf ve kokuyu önler.
- İsterseniz kâğıt filtreleri ayıklayın (iyi kompostlaşırlar) ve tüm poşet çayları çıkarın, çünkü birçok poşet çayda plastik lif vardır. Yalnızca kâğıttan yapılmış poşetleri açıp yapraklarını boşaltın.
- Kompostta kullanım: telveyi azot bakımından zengin yeşil malzeme sayın. Hacminin en az 2-3 katı kuru yaprak, saman ya da parçalanmış karton gibi kahverengi malzemeyle karıştırın (bkz. Soğuk (çürütme) kompost ve Sıcak kompost (15 gün yöntemi)). Tek kalın katman halinde eklemeyin.
- Solucan kutusunda kullanım: yalnızca bir avuç kadar, yatağın içine karıştırarak, yemin bir parçası olarak ekleyin (bkz. Solucan kompostu (vermikompost)).
- Toprakta kullanım: yerleşmiş bitkilerin çevresinde toprak yüzeyine 0,5 cm'den kalın olmayan ince bir katman serip üstünü malçla örtün; ya da ince bir katmanı en çok 1-2 litre/m² oranında toprağın üst 5 cm'sine karıştırın.
- Kalın katman halinde uygulamayın ve taze telveyi küçük tohum ekmeyi planladığınız yere gömmeyin. Önce 2-3 hafta bekleyin.
- Sıvı besin için 1 su bardağı telveyi 10 litre suda bir gece bekletin, süzün ve bitkileri sulayın. Bunun kanıtı zayıftır; bu yüzden hafif bir besin olarak görün, tedavi olarak değil.
- Salyangoz ve sümüklüböcek karşıtı kullanım, kanıtı zayıf bir efsanedir: bazı küçük denemelerde kafeinin sümüklüböcekleri caydırdığı görülmüştür, ancak ev kullanımında sonuç tutarsızdır. Buna güvenmeyin; daha iyi seçenekler için Sümüklü böcekler için bira tuzağı ve Bakır şerit ve bant'e bakın.
- Yığını ya da yatağı 2-3 hafta izleyin. Ekşi kokarsa ya da kabuk bağlarsa kuru kahverengi malzeme ekleyin ya da karıştırın.
Ne kadar ürün çıkar
Bir parti, topladığınız kadardır. Bir hane haftada yaklaşık 0,5-1 litre kullanılmış telve çıkarır. 0,5 cm kalınlıkta serilen bir litre yaklaşık 0,2 m²'yi, 1 litre/m² oranında karıştırıldığında ise yaklaşık 1 m²'yi kaplar.
Nasıl kullanılır
- Kompostta: 1 ölçü telveyi 2-3 ölçü kuru kahverengi malzemeyle karıştırın; yığının en çok yüzde 25'i kadar.
- Toprakta: 0,5 cm'den ince bir katman serin ya da 1-2 litre/m²'yi toprağın üst 5 cm'sine karıştırın ve malçla örtün.
- Çok yıllık bitkilerin çevresinde: çıplak toprağa değil, malçın altına uygulayın.
- İşlem görmüş toprağa tohum ekmeden önce 2-3 hafta bekleyin.
- Sıvı çayı bir gün içinde kullanın.
İşe yaradığının belirtileri
İyi telve nemli ama dağılgan, koyu kahverengidir ve kahve ya da toprak gibi kokar. Kompost yığınında birkaç ay içinde koyu komposta karışıp kaybolur. Sorun belirtileri gri-beyaz küflü bir kabuk, toprak yüzeyinde katı ıslak bir katman ya da kalın katman kullanılan yerde gelişemeyen fidelerdir.
Saklama
Telveyi ince bir katman halinde bir iki gün kurutun, sonra kapaklı, havalandırmalı bir kapta en çok 2-3 hafta saklayın. Islak telve kapalı kapta birkaç gün içinde küflenir ve ekşir. Telveyle yapılmış kompost, her kompost gibi saklanır.
Bir şey ters giderse
- Telve küflü: ıslak saklandı. Kompostta küf zararsızdır; kuru malzemeyle karıştırın.
- Toprakta kabuk oluşuyor: katman çok kalın. Kırın, kompostla karıştırın ve malçlayın.
- Fideler gelişmiyor: fide yatağında taze telve var. 2-3 hafta bekleyin ya da telveyle yapılmış kompost kullanın.
- Kompost yığını sulu ve kokuyor: bir seferde çok fazla telve eklendi. Kuru yaprak ya da saman ekleyip çevirin.
- Uygulamadan sonra toprak asidik değil: telve nötre yakındır. Asit seven bitkiler için kükürt bazlı ya da turbasız asidik düzenleyiciler kullanın.
Uyarılar
Telveyi doğrudan toprağa kalın katmanlar halinde sermeyin; kabuk bağlar ve suyu iter. Taze telve fide gelişimini yavaşlatabilir; bu yüzden çimlenen tohumlardan uzak tutun. Telveyi evcil hayvanlara yedirmeyin ve köpeklerin yemesine izin vermeyin, çünkü kafein köpekler ve kediler için zehirlidir. Kullanılmış telve toprağı pek asitlendirmez; bu yüzden asit seven bitkiler için ona güvenmeyin. Plastik içeren çay poşetlerini ayıklayın. Aromalı ya da şekerli içeceklerin telvesi uygun değildir. Küflenmiş nemli telveyi tuttuktan sonra ellerinizi yıkayın.
Arka plan kaynakları: Kore Doğal Tarımı ve JADAM uygulaması ile Avrupa Birliği organik tarım kuralları. Bkz. Kaynaklar ve referanslar.