Doğal Tarım Rehberi

Sebze, meyve, aromatik bitki, çiçek, ağaç ve çalıları doğal tarım yoluyla yetiştirin
Zahter (karabaş kekik)
Fotoğraf: Dr. Nasser Halaweh (CC BY) · CC BY 4.0 · iNaturalist

Zahter (karabaş kekik)

Thymbra spicata

Doğu Akdeniz ve Türkiye kökenli, dar yapraklı, pembe-mor çiçek başaklı, 20-60 cm boyunda, güçlü kokulu, odunsu küçük yarı çalı. Yemek ve ihracat için başlıca Türk "kekik"idir ve zahter karışımlarının temel otudur. Yağı karvakrol bakımından zengindir. Yakın akrabası Thymbra capitata (koni başlı kekik ya da İspanyol kekiği, Coridothymus capitatus adıyla da bilinir) aynı biçimde yetiştirilir ve kullanılır. Thymbra, Thymus ve Satureja'dan ayrı bir cinstir.

🌿Bitki profili
Yaşam döngüsüÇok yıllık odunsu, Çok yıllık
Gün uzunluğuUzun gün bitkisi
Kök tipiKazık kök
Bitki türüÇift çenekli
☀️İklimAkdeniz iklimi; toprak iyi drene olursa yaklaşık -8 °C'ye kadar dayanır ama ıslak kışlar onu öldürür. Soğuk iklimlerde saksıda yetiştirin ve kışın örtü altında kuru tutun.
Uygun bölgeler (USDA): 8, 9, 10 · Akdeniz, Subtropik
🌱Ne zaman ekilirİlkbaharda dondan sonra toprak yüzeyine ekin ya da çelik veya fide dikin.
🌰Nasıl dikilirFideÇelikDoğrudan tohum

Dikim

Tohumu viyol veya saksıda başlatmak

Tohumu üstünü örtmeden toprağa bastırın: çimlenmek için ışığa ihtiyaç duyar.

Fideleri dikmek

30-40 cm arayla dikin. Tohum çok küçüktür ve çimlenmek için ışık ister, bu yüzden örtmeyin; yavaş ve düzensiz çimlenir. Yaz başında alınan yarı odunlaşmış çelikler kolay köklenir.

Yer ve toprak

Fakir, taşlı, iyi drene olan, kireç bakımından zengin toprak; tam güneş ve sıcaklık.

Sulama

Yerleştikten sonra çok az; genç bitkileri hafifçe sulayın ve sulamalar arasında toprağın kurumasına izin verin.

Doğal besleme planı

Zayıf, iyi drene olan toprak; zengin besleme yapmayın. İlkbaharda bir kez kompostu üste serpin ve ara sıra Fermente bitki suyu (FPJ) 1:1000 (1 litre suya 1 ml) püskürtün. Akdeniz otları en güçlü kokuyu fakir, kuru arazide verir.

Sezon boyunca bakım

Çiçeklenmeden sonra hafifçe kırpın; asla eski, çıplak odunun içine kesmeyin. Gövdelerin çevresinde kompost yerine çakıl ya da iri taşla malçlayın. Türkiye'de doğal alanlar çok yoğun toplanır; bu yüzden kendi bitkinizi yetiştirin ve yabani bitkileri sökmek yerine sürdürülebilir biçimde hasat edin.

Hasat

Koku en güçlüyken yaz başında çiçekli uçları kesin, küçük demetler halinde bağlayıp gölgede kurutun. Yaprakları ovarak ayırın ve hava almayan kapta saklayın. Kekik ya da mercanköşk gibi kullanın ya da sumak, susam ve tuzla karıştırıp zahter yapın.

Arka plan kaynakları: California Master Gardener Handbook ve Royal Horticultural Society. Bkz. Kaynaklar ve referanslar. Konuşma kayıtları (şifalı ve aromatik bitkiler): Kaynaklar ve referanslar.