Doğal Tarım Rehberi

Sebze, meyve, aromatik bitki, çiçek, ağaç ve çalıları doğal tarım yoluyla yetiştirin
Eğir (hoş kamış)
Fotoğraf: agbelliveau (CC0) · CC0 · iNaturalist

Eğir (hoş kamış)

Acorus calamus

0,6-1,2 m boyunda, kılıç biçimli yaprakları ve kalın, aromatik rizomu olan, yarı sucul, kamışa benzer çok yıllık bitki; kesilen yapraklar tatlı ve baharatlı kokar. Göletlerin kenarında ve ıslak zeminde yetiştirilir, geleneksel olarak aromatik olarak ve bitkisel ürünlerde kullanılır. Türkiye'de Sapanca Gölü ve Yeniçağa Gölü kıyısında yabani yetişir ve pazarlarda eğir olarak satılır. Dikkat: rizom, potansiyel olarak kanserojen sayılan asaron içerir ve gıdada ve ilaç olarak kullanımı birkaç ülkede yasaklanmış ya da kısıtlanmıştır.

🌿Bitki profili
Yaşam döngüsüÇok yıllık
Gün uzunluğuGün nötr
Kök tipiKöksap (rizom)
Bitki türüTek çenekli
☀️İklimIlımandan serine iklimler; yaklaşık -25 °C'ye dayanır; su kurumazsa sıcak Akdeniz sulak alanlarında da yetişir.
Uygun bölgeler (USDA): 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 · Ilıman, Serin iklimler
🌱Ne zaman ekilirRizom parçalarını ilkbaharda ya da sonbahar başında dikin.
🌰Nasıl dikilirBölme veya kardeş sürgün

Dikim

Rizomları tomurcuklu 10-15 cm'lik parçalara kesin ve 10-15 cm derinliğe kadar suda, 30-45 cm arayla, çamura ya da ıslak toprağa 2-5 cm derinliğe bastırın. Bahçede sınırlamak için astarlı bir gölet ya da kenarı gömülü büyük bir leğen kullanın.

Yer ve toprak

Tam güneşten hafif gölgeye; göletlerin, hendeklerin ve derelerin kenarında, sığ durgun suda ıslak, çamurlu, zengin toprak.

Sulama

Kökleri her zaman ıslak ya da sığ suda tutun; kurumaya dayanmaz.

Doğal besleme planı

Az besleme gerekir: sudan gelen besinler yeterlidir. İlkbaharda toprağın kenarına ince bir kompost malçı ekleyin; suyu kirleten güçlü gübrelerden kaçının. Birkaç eski yaprağı suda malç olarak bırakın.

Sezon boyunca bakım

Sınırlandırın, çünkü rizomlar yayılır ve göletlerde yabani ota dönüşebilir; istilacı bitki olarak listelendiği yerlerde dikmeyin. Ölü yaprakları kış sonunda kesin ve sıkışmış öbekleri 3-4 yılda bir seyreltin. Zehirli olan sarı süsen ile karıştırmayın: bir yaprağı ezin, eğir tatlı ve aromatik kokar.

Hasat

Rizomları 2-3 yaşındaki bitkilerden sonbaharda ya da erken ilkbaharda sökün; yıkayın ve gölgede yavaşça kurutun. Yapraklar koku için yazın kesilebilir. Güvenlik: rizomu yemeyin ya da ilaç olarak kullanmayın ve hamilelikte kaçının; Amerika Birleşik Devletleri'nde kalamus gıda katkısı olarak yasaktır ve Avrupa Birliği'nde gıdadaki asaron içeriği sınırlandırılmıştır.

Daha fazla yetiştirme ipucu

  • Çoğaltma: rizom bölme; Türkiye'deki ve Avrupa'daki bitkiler tohum bağlamaz (üç katlı kromozomludurlar).
  • Hasada kadar süre: 2-3 yıl sonra rizomlar.
  • Verim: küçük bir öbek, koku ve el sanatı kullanımı için bol rizom verir.
  • Depolama: kurutulmuş rizomlar ve yapraklar kuru, hava geçirmez bir kavanozda bir yıl dayanır.
  • Kullanım: oda kokulandırma ve gölet dikimi için aromatik yapraklar; rizomun uzun bir geleneksel bitkisel kullanım geçmişi vardır.
  • Güvenlik: asaron zehirli bir bileşiktir; yemeyin ve yetiştirmeden ya da satmadan önce ülkenizdeki yasaları kontrol edin.

Arka plan kaynakları: California Master Gardener Handbook ve Royal Horticultural Society. Bkz. Kaynaklar ve referanslar. Konuşma kayıtları (şifalı ve aromatik bitkiler): Kaynaklar ve referanslar.