
Prikneus (kroonkoekoeksbloem)
Kortlevende vaste plant (gedraagt zich vaak als tweejarige) die een rozet van wollige zilvergrijze bladeren vormt, met vertakte stengels van 60-90 cm hoog die in de zomer levendige magenta bloemen dragen; ze zaait zich vrijelijk uit. Brandende liefde (L. chalcedonica) is een groenere, pollenvormende verwant van 60-100 cm hoog met scharlakenrode bloemhoofden. Beide komen van nature voor in Europa en West-Azië.
Planten
Zaad heeft licht nodig om te kiemen: druk het bij 15-20°C op het oppervlak aan en dun de zaailingen daarna uit of verplant ze op 30-45 cm. Brandende liefde kan ook worden gedeeld of uit basale stekken in het voorjaar worden gekweekt.
Standplaats en bodem
Arme tot gemiddelde, goed doorlatende grond; volle zon. Rijke of natte grond maakt planten slap en verkort hun leven.
Water geven
Geef jonge planten regelmatig water; gevestigde planten hebben alleen water nodig bij langdurige droogte.
Natuurlijk bemestingsplan
Magere grond is het best: een lichte compostmulch in het voorjaar en eenmaal gefermenteerd plantensap (Gefermenteerd plantensap (FPJ), een zelfgemaakte plantenferment) verdund 1:1000 (1 ml op 1 liter water). Rijke voeding geeft zachte groei die omvalt.
Verzorging door het seizoen
Knip uitgebloeide bloemen weg om de bloei te verlengen, of laat enkele hoofden staan zodat ze zich opnieuw uitzaait; trek overtollige zaailingen in het voorjaar uit, of knip zaadhoofden af waar uitzaaien ongewenst is (ze staat op de meeste plaatsen niet als invasief vermeld, maar raadpleeg lokale lijsten). Snoei de stengels na de bloei terug. Zaden en wortels bevatten saponinen en zijn licht giftig bij het eten.
Oogst
Snijden en gebruiken: snijd bloemstengels voor vazen (versheid in de vaas ongeveer 5 dagen); de zilveren rozetten geven blad-interesse in winter en voorjaar. Laat zaadhoofden staan voor puttertjes en voor zelfgezaaide planten.
Meer teelttips
- Licht: volle zon tot lichte schaduw.
- Water: weinig zodra ze gevestigd is.
- Temperatuur: winterhard tot -40°C.
- Bloeitijd: vroege zomer tot midzomer.
- Hoogte en breedte: 60-90 cm hoog, 45 cm breed.
- Vermeerdering: zaad (zaait zich uit), deling, basale stekken.
- Giftigheid: licht giftig bij het eten (saponinen in zaden en wortels).
- Levensduur: 2-4 jaar, voortgezet door zelfgezaaide zaailingen.
Veelvoorkomende problemen
Achtergrondbronnen: the California Master Gardener Handbook and the Royal Horticultural Society. Zie Bronnen en referenties.