Gids voor Natuurlijke Landbouw

Kweek groenten, fruit, kruiden, bloemen, bomen en struiken op natuurlijke wijze
Vingerlimoen
Foto: Zaareo (CC BY-SA 3.0) · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Vingerlimoen

Citrus australasica

Doornige, bosrijke, kleine groenblijvende citrusboom of grote struik van 2-6 m hoog, inheems aan de randen van het regenwoud in het oosten van Australië. Hij heeft piepkleine bladeren, witte of roze bloemen en vingervormige vruchten van 4-8 cm lang met kleine sappige parels (als citruskaviaar) met een scherpe limoensmaak. De schil varieert van groen tot paars, bruin of rood. Het is een nieuwigheid onder de citrus voor tuinen met een mediterraan klimaat en grote potten.

🌿Plantprofiel
LevenscyclusHoutachtige vaste plant
DaglengteDaglengteneutraal
WortelsVezelwortels
PlantsoortTweezaadlobbig
☀️KlimaatHoudt van mild, gematigd tot subtropisch weer (zone 9-11). Gevestigde planten verdragen lichte vorst tot ongeveer -3 °C, jonge planten hebben bescherming nodig. Verdraagt hitte als hij wat schaduw in de middag en beschutting tegen harde wind krijgt. Past bij de Egeïsche en Middellandse Zeekust van Turkije; in het binnenland kweek je hem in een pot en haal je hem 's winters naar binnen.
Geschikte zones (USDA): 9, 10, 11 · Subtropisch, Mediterraan
🌱Wanneer plantenPlant in het voorjaar na de laatste vorst, of in het begin van de herfst aan de warme kust.
🌰Wordt geplant vanuitGeënte boomStekken
🐝BestuivingZelfvruchtbaar; bijen helpen

Planten

Kies een geënte plant. Plantafstand 2-3 m (1,5 m in een haag). Plant in zware grond op een verhoogde heuvel. Graaf een gat zo diep als de kluit, meng compost door de aanvulgrond, geef ruim water en mulch 5-8 cm dik, met de mulch uit de buurt van de stam. Gebruik voor een pot minstens 50 cm breed met goede drainage.

Standplaats en bodem

Goed doorlatende, losse grond rijk aan organisch materiaal, pH 6-7. Houdt niet van wateroverlast en wortelrot. Volle zon voor de beste vruchtzetting, met wat schaduw in de middag op zeer hete plekken.

Water geven

Geef regelmatig water, want de wortels zijn ondiep, en geef tijdens de bloei en de vruchtzetting ruim water. Geef niet te veel; laat de bovengrond tussen twee gietbeurten een beetje opdrogen. Potten hebben in de zomer vaker water nodig.

Bestuiving en voortplanting

De bloemen zijn tweeslachtig (beide geslachten) en de plant is grotendeels zelfvruchtbaar, maar bijen verbeteren de vruchtzetting en kruisbestuiving met andere vingerlimoenen kan een rijkere oogst geven. Geënte planten zijn de norm; zaailingen verschillen.

Natuurlijk bemestingsplan

  1. Mulch in het voorjaar, de zomer en de herfst met compost en goed verteerde mest, en meng Microbenrijk bodemmengsel (IMO-4) door de bovengrond.
  2. Gebruik Gefermenteerd plantensap (FPJ) 1:500 (2 ml op 1 liter water) als gietwater of bladbespuiting elke 2-3 weken tijdens de groei, en Beendercalcium-fosfor in azijn (WCaP) 1:1000 (1 ml op 1 liter water) bij de bloei en vruchtzetting voor stevigere vruchten.
  3. Vloeibaar zeewier elke 2-4 weken helpt bij planten in pot.

Natuurlijke vorm, geen snoei

Natuurlijke landbouw: laat de boom in zijn natuurlijke vorm. Leid de jonge boom vroeg naar zijn natuurlijke vorm (meestal een rechte stam met zijtakken die spiraalsgewijs rondom staan) en stop daarna met snoeien: elke afgeknipte top geeft meerdere nieuwe scheuten, dus snoeien leidt alleen tot meer snoeien. Laat een boom die jarenlang gesnoeid is niet ineens aan zijn lot over; breng hem over meerdere seizoenen geleidelijk terug naar zijn natuurlijke vorm. De snoeistappen op deze kaart zijn de gangbare praktijk in de fruitteelt. Lees De natuurlijke vorm van fruitbomen.

Verzorging door het seizoen

Snoei licht na de oogst om dood, kruisend of dicht opeen staand hout te verwijderen en de vorm te houden. De doornen zijn scherp: draag dikke handschoenen en lange mouwen en plant uit de buurt van paden. Bescherm jonge bomen tegen vorst met vliesdoek. Koop gecertificeerde gezonde planten, want citrusziekten verspreiden zich via besmette planten en stekken.

Oogst

Pluk als de vruchten helemaal rijp zijn, want ze rijpen niet na aan de boom: stevige, volledig gekleurde vruchten die gemakkelijk loslaten (rijpe vruchten vallen vaak af). Oogst van de late zomer tot in de winter. Snijd de vrucht overdwars door en knijp de parels eruit om ze vers te gebruiken in drankjes, salades, vis of desserts.

Meer teelttips

  • Tijd tot dragen: ongeveer 1-3 jaar bij geënte planten; zaailingen kunnen 8-15 jaar nodig hebben.
  • Opbrengst: een paar kilo vruchten per volwassen boom per jaar.
  • Bewaren: een paar weken in de koelkast; de parels vriezen goed in.
  • Vermeerdering: enten (het best), stekken of zaad (wisselend).
  • Overig: veel vormen met verschillende schil- en parelkleuren.