
Blauwe bosbes
Lage, uitgespreide bladverliezende struik van slechts 20-60 cm hoog, met hoekige groene stengels, kleine ovale bladeren die in de herfst rood kleuren en knikkende roze-groene bloemen in het voorjaar. De kleine blauwzwarte bessen zijn sappiger en donkerder, ook van binnen, dan de gekweekte hoge blauwe bes (Vaccinium corymbosum). Het is een belangrijke wild geplukte bes in noordelijk en bergachtig Europa, ook in het Zwarte Zeegebergte van Turkije. Het is een kleine bos- en heideplant die zich langzaam verspreidt via ondergrondse stengels, en hij is moeilijk te kweken buiten koele, zure, vochtige bergomstandigheden.
Planten
Plantafstand 30-50 cm. Plant op dezelfde diepte als in de pot in zure, humusrijke grond. Geef ruim water en mulch met dennennaalden, bladaarde of schors. Waar de grond kalkrijk is, kweek je in een verhoogd bed of grote pot met zure compost.
Standplaats en bodem
Zure (pH 4,5-5,5), vochtige maar goed doorlatende, humusrijke of veenachtige grond. Lichte schaduw of zon; hij draagt beter op een zonnige plek met koele wortels. Verdraagt geen kalk of wateroverlast.
Water geven
Houd de grond gelijkmatig vochtig, met regenwater als je kraanwater hard is. De wortels zijn ondiep, dus droge perioden belasten de planten snel.
Bestuiving en voortplanting
De bloemen zijn volmaakt en gedeeltelijk zelfvruchtbaar, maar een perk met meerdere planten geeft een betere oogst. Vooral bestoven door hommels en andere bijen. Vermeerderd door deling, afleggers of zaad.
Natuurlijk bemestingsplan
- Heeft weinig nodig.
- Mulch elke herfst met dennennaalden, bladaarde of zure compost.
- Microbenrijk bodemmengsel (IMO-4) (microbenrijk bodemmengsel) bij het planten en Gefermenteerd plantensap (FPJ) (gefermenteerd plantensap) 1:1000 (1 ml op 1 liter water) in het voorjaar helpen de groei.
- Vermijd houtas, kalk, eierschalen en extra stikstof.
Natuurlijke vorm, geen snoei
Natuurlijke landbouw: laat de boom in zijn natuurlijke vorm. Leid de jonge boom vroeg naar zijn natuurlijke vorm (meestal een rechte stam met zijtakken die spiraalsgewijs rondom staan) en stop daarna met snoeien: elke afgeknipte top geeft meerdere nieuwe scheuten, dus snoeien leidt alleen tot meer snoeien. Laat een boom die jarenlang gesnoeid is niet ineens aan zijn lot over; breng hem over meerdere seizoenen geleidelijk terug naar zijn natuurlijke vorm. De snoeistappen op deze kaart zijn de gangbare praktijk in de fruitteelt. Lees De natuurlijke vorm van fruitbomen.
Verzorging door het seizoen
Er is weinig snoei nodig; snijd om de paar jaar in de late winter de oudste, zwakke of dode stengels aan de voet weg om de groei te vernieuwen. Houd onkruid weg bij de ondiepe wortels door het met de hand te wieden en te mulchen. Verzamel niet in het wild in beschermde gebieden.
Oogst
De bessen rijpen van midzomer tot de vroege herfst, afhankelijk van de hoogte. Pluk ze als ze helemaal blauwzwart en zacht zijn. Eet vers, of maak jam, sap of gedroogde bessen. Bladeren zijn gebruikt voor thee, maar langdurig of zwaar gebruik wordt afgeraden.
Meer teelttips
- Tijd tot dragen: 3-4 jaar uit planten, langer uit zaad.
- Opbrengst: ongeveer 0,2-0,5 kg per vierkante meter gekweekt perk.
- Bewaren: vers 3-5 dagen in de koelkast; laat zich goed invriezen en drogen.
- Vermeerdering: deling van ondergrondse stengels in het voorjaar, afleggers of zaad (tot 3 maanden koud stratificeren); stekken zijn traag.
- Overig: de bloemen voeden hommels en de bessen voeden vogels en kleine zoogdieren.