Gids voor Natuurlijke Landbouw

Kweek groenten, fruit, kruiden, bloemen, bomen en struiken op natuurlijke wijze
← Bosbomen en struiken(Hout- en brandhoutbomen)
Grauwe abeel
Foto: (c) Илья Руденко, some rights reserved (CC BY) · CC BY 4.0 · iNaturalist

Grauwe abeel

Populus x canescens

Snelgroeiende, grote bladverliezende boom van 20-30 m hoog, een natuurlijke kruising van witte abeel (Populus alba) en ratelpopulier (Populus tremula). De ronde bladeren zijn donkergroen aan de bovenkant en dicht grijsviltig aan de onderkant, zodat de kroon in de wind zilverachtig schimmert. Komt van nature voor in Europa, West-Azië en Turkije, meestal langs rivieren en in vochtige bossen. Wordt gebruikt voor papierhout, licht timmerhout, lucifershout, verpakkingen en brandhout, en voor beschutting en erosiebestrijding op natte grond. In een natuurlijk landbouwlandschap is hij een snelle bron van biomassa en bladmulch, maar zijn wortelopslag heeft ruimte nodig.

🌿Plantprofiel
LevenscyclusHoutachtige vaste plant
DaglengteDaglengteneutraal
WortelsVezelwortels
PlantsoortTweezaadlobbig
☀️KlimaatWinterhard tot ongeveer -35 °C (zone 3-8). Verdraagt wind, koude winters en warme zomers; doet het het best waar goed water beschikbaar is.
Geschikte zones (USDA): 3, 4, 5, 6, 7, 8 · Koele klimaten, Gematigd
🌱Wanneer plantenPlant bomen met blote wortel of bewortelde stekken van de late herfst tot het vroege voorjaar, zolang ze in rust zijn. Verhoute stekken worden aan het eind van de winter geplant.
🌰Wordt geplant vanuitStekkenWortelkale plantPlantjes
🐝BestuivingTweehuizig; windbestuiving; veel wortelopslag

Planten

Plantafstand 4-6 m voor timmerhoutbestanden, 2-3 m voor een haag of biomassablok. Steek onbewortelde verhoute stekken (30 cm lang, potloodsdik) voor twee derde in vochtige grond. Geef ruim water en houd het onkruid de eerste twee seizoenen laag.

Standplaats en bodem

Vochtige, diepe, vruchtbare leem- of rivierkleigrond bij beken en sloten; verdraagt ook droge, zandige, zilte of kalkrijke grond beter dan de meeste populieren. Volle zon. Houd afstand van gebouwen, afvoeren en leidingen, want de wortels verspreiden zich wijd.

Water geven

Geef jonge bomen de eerste twee tot drie jaar in de zomer regelmatig water. Gevestigde bomen op vochtige grond hebben geen extra water nodig; op droge plekken verliezen ze bij droogte vroeg hun bladeren.

Bestuiving en voortplanting

Tweehuizig: aparte mannelijke en vrouwelijke bomen; de wind draagt het stuifmeel en de pluizige zaden waaien ver weg. Een groot deel van de verspreiding gebeurt vegetatief, via krachtige wortelopslag die dichte struwelen vormt en bij tuinen lastig kan worden. Wordt meestal vermeerderd door stekken of wortelopslag.

Natuurlijk bemestingsplan

  1. Meestal niet nodig op vochtige, vruchtbare grond.
  2. Mulch met bladafval en compost rond jonge bomen.
  3. Gefermenteerd plantensap (FPJ) 1:1000 (1 ml op 1 liter water) in het voorjaar kan de vroege groei stimuleren.
  4. Geen kunstmest.

Verzorging door het seizoen

Beheers wortelopslag door die regelmatig te maaien of terug te snoeien, of plant waar opslag er niet toe doet. Verwijder onderste takken voor schoon timmerhout. Snoei aan het eind van de zomer en niet in het voorjaar, wanneer het sap stroomt. Brosse takken kunnen bij storm afbreken.

Oogst

Oogst timmerhout na 20-30 jaar, of zet om de 5-10 jaar af voor brandhout en biomassa, en kap in de winter wanneer de boom in rust is. Het hout is licht, zacht en bleek en brandt snel; het droogt snel. De bladeren zijn in de herfst goed voer en mulch.

Meer teelttips

  • Tijd tot volwassenheid: 20-30 jaar voor timmerhout; hakhout met korte omloop om de 5-10 jaar.
  • Groeisnelheid en grootte: snel, tot 1 m per jaar als jonge boom; 20-30 m hoog, 10-15 m breed.
  • Levensduur: 100-150 jaar, korter op arme plekken.
  • Vermeerdering: verhoute stekken (gemakkelijk), wortelopslag; zaad wordt zelden gebruikt omdat het vers gezaaid moet worden.
  • Wilde dieren en ander gebruik: katjes geven bijen vroeg stuifmeel; biedt onderdak aan veel insecten en vogels; bladeren voeden vee; goed voor het vastleggen van beekoevers.